Oorzaken geweld en wapens
Door een aantal ernstige geweldsincidenten in Nederland, is er steeds meer aandacht voor geweld.
Hieronder worden een aantal oorzaken voor wapens en geweld toegelicht:
Wapens worden vaak gedragen door jongeren om zich veiliger te voelen; ze kunnen zich verdedigen. Logischerwijs zitten er onder deze jonge wapenbezitters vaak voormalige slachtoffers van geweld, of mensen die vaak met geweld te maken gehad. Daarnaast geeft een wapen je een machtsgevoel; het geeft je status bij je vrienden. Sommigen nemen een wapen mee voor de lol, omdat het stoer staat. Het minste komt voor dat jongeren een wapen meenemen om er doelbewust iemand mee te schaden.
Pesten is een vorm van geweld die vaak voorkomt, ook in het voortgezet onderwijs. Wanneer pesten niet meteen wordt aangepakt, kan het uitgroeien tot serieuze vormen van fysiek en psychisch geweld. De gevolgen van pesten lijken erg op die van kindermishandeling: depressiviteit, bedplassen, geen zelfvertrouwen hebben. De gevolgen zijn nog erg lang merkbaar voor het slachtoffer.
Normen- en waardenvervaging: thuis en op school leren jongeren veel over normen en waarden, zoals rechtvaardigheid, eerlijkheid en tolerantie. Het probleem is dat niet overal dezelfde waarden worden gewaardeerd; wat dat betreft is er de afgelopen decennia veel veranderd in Nederland. Wat de een rechtvaardig of normaal vindt, kan controversieel zijn voor de ander. Bijvoorbeeld: de één vindt afsnijden in het verkeer geen probleem als je haast hebt, een ander vindt dat wel een probleem. De ene persoon vindt het vanzelfsprekend om iemand te slaan als je zelf geslagen wordt; de ander niet. Vooral jongeren hebben nu te maken met verschillende en soms tegenstrijdige normen en waarden. Door deze verschillende opvattingen over wat acceptabel is en wat niet, kunnen er spanningen ontstaan die kunnen ontaarden in geweld.
Groeiende en doorgeslagen assertiviteit: een eigen mening hebben en opkomen voor jezelf. Het zijn eigenschappen waar in de huidige maatschappij veel belang aan wordt gehecht. Als assertiviteit echter doorslaat, eisen mensen steeds meer ruimte op totdat het ten koste gaat van een ander. Anderen krijgen geen kans om hun kant van het verhaal te laten horen, hun mening wordt niet geaccepteerd of iemand wordt stil gehouden. Wanneer steeds meer jongeren die ruimte voor zichzelf opeisen, gaan ze botsen. Hierdoor wordt de kans op agressiviteit groter.
Alcohol en drugs: jongeren in Nederland gebruiken op steeds jongere leeftijd alcohol, en soms ook drugs. Op 12-jarige leeftijd heeft 47% van hen al eens een glas alcohol gedronken en heeft 2% een keer drugs gebruikt. Dit is echter het gebruik buiten school. Hoeveel wordt gebruikt op school, is onduidelijk. Wel is duidelijk dat alcohol en drugs een drempelverlagende invloed hebben op het gedrag van mensen. Daardoor kunnen conflicten eerder uit de hand lopen.
Media-invloed: een overwegend negatieve berichtgeving over geweld op school kan voor angstgevoelens zorgen, maar ook voor acceptatie dat dit gewelddadige gedrag kennelijk steeds meer voorkomt op scholen. Meer angstgevoelens zorgen voor een groter gevoel van onveiligheid en wantrouwen, waardoor de kans op spanningen groter wordt. Hierdoor kunnen conflicten sneller uit de hand lopen. Acceptatie van geweld kan voor onverschilligheid zorgen wanneer een klasgenoot wordt bedreigd of in elkaar wordt geslagen.
